Geld als Schuld
Deel III
"En zodoende is ons nationaal circulerende medium nu overgeleverd aan de leentransacties van banken, die geen geld uitlenen, maar geld beloven te geven dat ze niet hebben."
- Irving Fisher, Econoom & Auteur
Als de lener de schuldbelofte ondertekent, balanceert de bank de transactie door het maken, met een paar toetsaanslagen op de computer, van een gelijke schuld van de bank aan de lener. Vanuit het oogpunt van de lener wordt dit geleend geld in zijn of haar rekening. En omdat de overheid deze schuld van de bank aan de lener toestaat om omgezet te worden in overheidsfiatvaluta, moet iedereen het accepteren als geld. Nogmaals, de basiswaarheid is erg eenvoudig. Zonder het document dat de lener ondertekende, had de bankier niets om uit te lenen.
Heb je je wel eens afgevraag hoe iedereen, de overheid, de corporaties, kleine bedrijven, families, allemaal tegelijkertijd schuld kunnen hebben en voor zulke astronomische bedragen? Heb je je wel eens afgevraagd hoe er zoveel geld kan zijn om uit te lenen?
Nu weet je het, dat is er niet.
Banken lenen geen geld uit. Ze maken het eenvoudigweg van schuld.
En omdat schuld potentieel onbeperkt is, is de aanvoer van geld dat ook. En zo blijkt, is de tegenovergestelde situatie ook waar: Geen schuld, geen geld.
Is het niet verbazingwekkend dat ondanks de enorme overvloed aan hulpbronnen, innovatie en productiviteit die ons omringen, bijna iedereen, van overheden tot bedrijven tot individuen allemaal zware schulden hebben bij bankiers? Als mensen eens zouden stoppen en denken, hoe kan dat? Hoe kan het zijn dat de mensen die de echte rijkdom in de wereld produceren (landbouwers bijvoorbeeld) schuld hebben bij hen die slehts het geld uitlenen dat die rijkdom vertegenwoordigt.
Nog verbazingwekkender is, dat als we ons realiseren dat geld eigenlijk schuld is, we ons beseffen dat als er geen shuld zou zijn, er geen geld zou zijn.
"Dat is wat ons geldsysteem is. Als er geen schulden zouden zijn in ons geldsysteem, zou er geen geld meer zijn."
- Marinner S. Eccles, Voorzitter & Gouverneur van de Federale Reserve
Als dit nieuws is voor je, ben je niet de enige. De meeste mensen denken dat als alle schulden zouden zijn afbetaald, de toestand van de economie zou verbeteren. Dat is zeker waar op individueel niveau. Zoals wij meer te besteden hebben als onze lening is afgelost, denken wij dat als niemand meer schuld zou hebben, er over het geheel meer geld zou zijn om te spenderen. Maar de waarheid is het tegenovergestelde. Er zou helemaal geen geld zijn.
Daar heb je het. We zijn volledig afhankelijk van voortdurend vernieuwd bankkrediet, anders zou er helemaal geen geld zijn. Geen leningen, geen geld.
Dat is wat er gebeurde tijdens de Grote Depressie. De geldaanvoer slonk drastisch omdat de aanvoer van leningen opdroogde.
"Dit is een verbijsterende gedachte. We zijn volledig afhankelijk van commerciële banken. Iemand met iedere dollar lenen die in omloop is, contant of krediet. Als de banken ruimschoots synthetisch geld maken, zijn we welvarend; zo niet, dan verhongeren we. We zitten absoluut zonder permanent geldsysteem. Wanneer je het hele plaatje ziet, is de tragische absurditeit van onze hopeloze positie haast onvoorstelbaar, maar zo is het."
- Robert H. Hemphill, Kredietmanager Federale Reservebank, Atlante, Georgia.
CONTINUE SCHULD
Dat is nog niet alles. Banken creëren alleen de hoofdsom. Ze creëren niet het geld om de rente te betalen. Waar moet dat vandaan komen?
De enige plek waar leners geld kunnen verkrijgen om hun rente te betalen is de geldhoeveelheid van de totale economie. Maar bijna die hele geldhoeveelheid is op dezelfde manier gemaakt. Het is bankkrediet dat moet worden terugbetaald met meer dan werd gecreëerd. Dus overal zijn er leners in dezelfde situatie die driftig proberen het geld te verkrijgen dat ze nodig hebben om zowel de hoofdsom als de rente terug te betalen uit een totale geldhoeveelheid die alleen de hoofdsom bevat. Het is duidelijk onmogelijk voor iedereen om de hoofdsom plus de rente terug te betalen, want het rentegeld bestaat niet. Dit kan zelfs worden uitgedrukt in een simpele wiskundige formule:
P / (P+I) zal hun leencontract nakomen.
I / (P+I) zullen failliet gaan.
Het grote probleem hier is dat voor langlopende leningen als hypotheken en staatsschuld de hoeveelheid rente de hoofdsom ver overschrijdt. Tenzij er veel extra geld wordt gecreëerd om de rente te betalen, betekent dit een hoog aantal faillisementen en een niet-functionerende economie. Om een functionele maatschappij te hebben moet het aantal faillisementen laag zijn. Om dit te bereiken moet er steeds meer schuldgeld worden gecreëerd om aan de huidige vraag naar geld te voldoen om de voorgaande schuld af te betalen. Maar dit maakt de totale schuld natuurlijk groter en dat betekent dat er meer rente moet worden betaald, wat resulteert in een immer escalerende, onafwendbare spiraal van zich opstapelende schuld.
Het is slechts het tijdsverschil tussen de geldcreatie als nieuwe leningen en het terugbetalen dat voorkomt dat het geldtekort toeslaat en het hele systeem failliet maakt. Maar terwijl het onverzadigbare kredietmonster van de banken groter en groter wordt, wordt de noodzaak om meer schuldgeld te creëren om het te voeden alsmaar dringender.
Waarom zijn de rentetarieven zo laag?
Waarom krijgen we ongevraagde creditcards met de post?
Waarom spendeert de Amerikaanse overheid sneller dan ooit?
Is dit het afwenden van een instorting van het hele monetaire systeem?
Een rationeel persoon moet zich afvragen, kan dit echt eeuwig doorgaan?
Is een instorting niet onafwendbaar?
"Eén ding dat je je moet realiseren over ons fractionele reserve banksysteem is dat, net als bij een spelletje stoelendans, zolang de muziek blijft spelen er geen verliezers zijn."
- Andrew Gause, Monetaire Historicus
Geld faciliteert productie en handel. Als de geldhoeveelheid toeneemt, wordt geld steeds waardelozer, tenzij de productie en handel in de echte wereld met dezelfde hoeveelheid groeien. Tel daar de realisatie bij op dat als we horen dat de economie groeit met 3% per jaar het een constante stijging lijkt, maar dat niet is. De 3% van dit jaar vertegenwoordigt meer goederen en diensten dan de 3% van vorig jaar - want het is 3% van het nieuwe totaal. In plaats van de rechte lijn die je je voorstelt bij de woorden, is het eigenlijk een exponentiële curve die alsmaar steiler wordt.
"De grootste tekortkoming van de mensheid is ons onvermogen om de exponentiële functie te begrijpen."
- Albert A. Bartlett, physicist
Het probleem is natuurlijk dat eeuwige groei van de echte economie eeuwig escalerend gebruik van grondstoffen en energie vereist. Steeds meer goederen moeten van grondstof tot afval worden ieder jaar, voor altijd, enkel om te voorkomen dat dit systeem instort.
"Iemand die denkt dat exponentiële groei eeuwig door kan gaan in een eindige wereld is een gestoorde of een econoom."
- Kenneth Boulding, economist
VIER EENVOUDIGE VRAGEN
Wat kunnen wij doen aan deze ronduit griezilige situatie?
In ieder geval hebben we een heel ander idee van geld nodig. Het is tijd dat meer mensen zichzelf en hun overheden vier simpele vragen stellen.
Overal ter wereld lenen overheden geld met rent van private banken. Staatsschuld is een groot deel van de totale schuld. Het onderhouden van die schuld vraagt veel belastinggeld. We weten dat banken het geld creëren dat ze uitlenen. Overheden hebben ze toestemming gegeven dit te doen. Dus, de eerste vraag is:
1) Waarom lenen overheden geld van banken met rente als de overheid al het rentevrije geld zelf kan maken?
De tweede grote vraag is:
2) Waarom überhaupt geld als schuld creëren? Waarom geen geld creëren dat continue circuleert en niet eeuwig met rente herleend moet worden om te bestaan?
Derde vraag:
3) Hoe kan een geldsysteem dat alleen kan functioneren met eeuwig versnellende groei gebruikt worden om een duurzame economie op te bouwen? Is het niet vanzelfsprekend dat eeuwig versnellende groei en duurzaamheid onverenigbaar zijn?
En uiteindelijk:
4) Wat is er met ons huidige systeem dat het totaal afhankelijk maakt van eeuwige groei? Wat moet er veranderd worden om een duurzame economie mogelijk te maken?
